3 manieren om te zeggen: ‘Ik fotografeer niet meer gratis’
By Lenka de Hoogh
28/09/2022
Lenka de Hoogh

Een lastige grens

Je zal het altijd zien dat mensen of klanten, meestal kennissen, vragen of je ‘even’ wat foto’s voor ze wilt maken. En ja, eerder heb je dit inderdaad gratis en voor niks voor ze gedaan. Je hebt een portfolio op moeten bouwen. Maar op een gegeven moment ben je dat punt voorbij en is fotografie gewoon je werk, ongeacht het je fulltime job is of niet. 

Deze grens is lastig in te schatten voor je omgeving en je klanten, des te belangrijker voor jou dus om deze grens goed aan te geven. Is dat makkelijk? Nee. Dit gaat gepaard met onzekerheid, of je wel geld kan vragen voor je werk en hoeveel dan en spanning hoe de ander zal gaan reageren. 

Ik ben zelf uiteraard ook door deze fase gegaan. Met gestuntel en soms niet mijn grens durven aangeven, waardoor ik gewoon weer met mijn goede gedrag een volledige shoot gratis stond te doen. Dat wil ik je graag besparen. Fotografie is geen ‘hobby’ meer wanneer er mensen zijn die jou ervoor betalen, dan is het je werk en is het belangrijk om daar een lijn in te trekken en dit ook duidelijk te communiceren, hoe lastig dat soms ook is. je mag echt voor je eigen waarde gaan staan. Daarom geef ik je graag 3 manieren om op een aardige en toch duidelijke manier aan te geven dat je geen gratis klussen meer doet.

Laten we ervan uitgaan dat ze het niet verkeerd bedoelen

Degene die je vragen om gratis voor ze te fotograferen hebben hier geen slechte bedoelingen mee (gaan we voor het gemak even vanuit). Het is meer het gebrek aan besef dat jij jouw rekeningen ermee betaald en dat de tijd die jij erin investeert waardevol is. Dus wat je zou kunnen doen is zorgen voor besef, door bijvoorbeeld te zeggen;

Ik help je heel graag! Wat ik wel moet aangeven is dat het mij redelijk wat tijd kost en ik in die tijd geen andere werkzaamheden kan doen, dus is het niet meer rendabel voor mij om het kosteloos te doen. Ik vraag daarom om een compensatie van … (zelf in te vullen bedrag). Ik hoop op je begrip en hoor graag of je hiermee akkoord gaat.

Het is super belangrijk om zo helder mogelijk te zijn, helemaal bij mensen die je kent. Wanneer je daar een beetje om de hete brei heen gaat draaien wordt het vaag en krijg je juist scheve gezichten.

De types die je onder de tafel lullen

Dan hebben we nog bedrijven en mensen die gewend zijn om te onderhandelen en met argumenten komen als ‘een samenwerking met ons/mij staat goed op je CV’, ‘zo kan je mooi je portfolio uitbreiden’ of ‘wij hebben daar helaas geen budget voor, maar dat snap je wel toch?’.

Ik zou heel graag willen zeggen, joh laat deze lekker aan je voorbij gaan, maar ik snap net zo goed  dat het inderdaad een mooie toevoeging zou zijn op je portfolio of dat ze iets bij je weten te triggeren waardoor je toch overstag gaat. Een les die ik je graag meegeef is dat je altijd overal op terug mag komen, period. Wat ik zou aangeven bij een bedrijf/persoon waarvoor je wel graag zou fotograferen, maar wat aangeeft geen budget voor je te hebben is het volgende;

Ik zou een samenwerking ontzettend leuk vinden! Als professional kan ik alleen niet gratis aan het werk, simpelweg omdat ik hiermee oneerlijke concurrentie in mijn eigen markt teweeg breng en mezelf dan ook tekort doe. Ik zou aanraden om dan zelf beelden te maken of om toch budget opzij te zetten als je zoekt naar kwaliteit. Voor … (zelf in te vullen bedrag) zou ik het volgende kunnen leveren … (zelf in te vullen aanbieding). Mijn ervaring is dat kwalitatief goed beeldmateriaal heel veel doet voor je business.

Er zijn een aantal belangen die zij hebben bij het inzetten van jou als fotograaf. Ze willen zelf er zo min mogelijk tijd aan kwijt zijn en ze willen zoveel mogelijk kwaliteit, dus teckel je beide in je reactie. Wat ik een paar keer heb meegemaakt is dat mijn aanbod in eerste instantie werd afgewezen, maar nadat ze het zelf hadden geprobeerd toch bij mij terug kamen.

Deze is tricky…

Last but not least hebben we de goede vrienden en naasten. Dit is een tricky one. En begrijp mij niet verkeerd hè, wanneer jij iets gratis wilt doen dan doe je dat. Wanneer ik bijvoorbeeld vrij werk maak of mijn beste vriendinnen vragen mij om hun zwangerschap vast te leggen, dan kies ik om daar tijd voor te maken en om dat gratis te doen. Maar je bent het je vrienden en naasten absoluut niet verplicht. Je kan het afdoen als een grapje of gewoon zeggen; 

‘Joh ik heb eigenlijk met mezelf afgesproken om geen vrienden klusjes meer te doen, omdat ik graag wil groeien met mijn business en ik dus dingen professioneler moet aanpakken. Als je mijn klant wilt worden, vet leuk! Dan krijg je ook the full package in plaats van even snel tussendoor.’

Misschien is mijn taal iets te direct voor je. Maar wat ik wel heb ervaren is dat mensen het juist als heel prettig ervaren en respect voor je hebben als je duidelijk communiceert. Zie deze drie manieren als een voorzetje die je uiteraard kan omzetten in je eigen taal. Laatste tip; ga jezelf vooral niet excuseren voor het vragen van geld voor je dienst of het afslaan van een opdracht. Je bent een professional en verdient het om goed betaald te worden voor jouw waardevolle dienst. 

Voor niets gaat de zon op!

Liefs, Lenka

Vind je dit leuk? Deel deze blog!

Dit vind je misschien ook leuk: